Coalitie onderhandelingen in Veldhoven
Voorlopig hebben VSA, VVD voor een coalitie met het CDA gekozen en niet voor de winnaar GBV, zo is bekend gemaakt door Albert de Jong (VSA). In een analyse in het Eindhovens Dagblad constateert Arnold Mandemaker dat de argumentatie die gegeven wordt, rammelt. De verwijzing naar het te gedetailleerde programma van GBV is volgens hem te vaag en de verwijzing naar persoonlijke verhoudingen ( oud zeer zoals ik het eerder noemde) is in dit stadium van de coalitievorming nog niet aan de orde. Ik ben het in dit geval wel met Mandemaker eens, maar ik ben niet verbaasd.
Persoonlijke belangen spelen een rol
Coalitie onderhandelingen zijn in mijn ervaring altijd al, van de start af, bepaald door persoonlijke motieven van de onderhandelaars (die vaak door hun wethouders ambitie sterk bij het eindresultaat zijn betrokken!) en de programma’s zijn vaak slechts een comfortabele reden om de uitkomsten acceptabel en geloofwaardig te camoufleren.
De besprekingen in Veldhoven zijn daarop geen uitzondering. Als ik goed ben ingelicht, zijn zowel bij VVD, GBV en CDA, de beoogde wethouders kandidaten zelf (mede)onderhandelaar en is alleen bij het VSA een kordate, heldere duale scheiding aangebracht en zijn de wethouders geen onderhandelaars. In mijn optiek valt de VSA daarvoor te prijzen en zou het de andere partijen sieren het proces op dezelfde doorzichtige wijze aan te pakken. Ik vrees echter dat deze aanbeveling niet wordt opgevolgd. Zij maakt immers al deel uit van de aanbevelingen van alle landelijke partijen! Maar politiek maakt niet altijd het beste in een mens los en allerwegen bemoeien wethouders en zij die het willen worden zich op dit moment driftig met het veilig stellen van hun persoonlijke ambities. Helaas, het is niet anders. De analyse van Mandemaker gaat uit van een ideale overzichtelijke wereld, waarin de dingen geordend gebeuren en doorzichtig zijn. Bij het najagen van persoonlijke ambities gelden andere wetten.
Nog een lange weg te gaan
Zo is het op dit moment mijns inziens helemaal nog niet uitgesloten dat uiteindelijk nog een meerderheid wordt gevormd door de resterende partijen plus het CDA. Minder elegant, niet logisch en waarschijnlijk, maar óók een coalitie met ervaring en wellicht vooral voor het CDA op belangrijke inhoudelijke punten aantrekkelijker dan een minderheidspositie in de voortzetting van de VSA, VVD lijn van de afgelopen jaren die door drie van de vier CDA-raadsleden op verschillende terreinen te vuur en te zwaard is bestreden! Een omstandigheid die de verhoudingen in de coalitie en in B&W behoorlijk onder druk kan zetten!
Ik laat nadrukkelijk in het midden of een dergelijk alternatief wenselijk is. Daarover kan pas worden geoordeeld op het moment dat het coalitie akkoord helder is en hoe belangrijke twistappels worden opgelost of tot vrije kwesties worden verklaard en de herkenbaarheid daarbij van de inzet van de verschillende partijen.
Om er maar een paar te noemen. Onderwijskwesties zoals ouderparticipatie, kwaliteit basisonderwijs, PWA en de noodzakelijke bezuinigingen in de uitgaven kant, zowel als het managen van de opgeschroefde verwachtingen ten aanzien van duurzaamheid,
Schalm, zwembad, Centrumontwikkeling, Stedelijke as. En “last but not least”, het verwerken van de verwachte vermindering van Rijksinkomsten van ruwweg 5 miljoen per jaar zonder lastenverzwaring!.
Bezuinigen is eerste prioriteit
Ik heb begrepen dat partijen al deze zaken nog met elkaar moeten doorpraten aan de hand van een overdrachtsdossier van 80 pagina’s waarin alle programma’s worden behandeld. Een hele klus dus die nog wel enkele weken zal duren en waarbij ( vooralsnog) pas aan het eind de (financiële) prioriteiten/ consequenties aan de orde zullen komen.
Een griezelig en risicovol vooruitzicht in het licht van het feit dat, hoe mooi je het ook gaat verpakken, ongetwijfeld de bezuinigingen het kenmerk en hoofdpijndossier van de komende coalitie en in de komende raadsperiode zal zijn.

