Naschrift

Gisteravond (donderdag 14 april) in Nieuwsuur heb ik met plaatsvervangende schaamte en bezorgdheid gekeken naar een interview met de minister van economische zaken Maxime Verhagen. De vraag was of er na het ongeluk in Japan (en de recente opschaling naar het maximale, kernrampniveau 7) nog aanleiding was om het beleid om meer kerncentrales te bouwen Nederland, te herzien. Te meer omdat Duitsland, bij monde van Angela Merkel al had besloten af te zien van nieuwe centrales omdat kernenergie nu (kennelijk) nog niet veilig genoeg was. 

Het gestuntel en gedraai naar aanleiding van de simpele vragen en constateringen die ik ook al in mijn eerdere, hieronder te vinden weblog had opgeroepen, was aanstootgevend. Het was zonder meer duidelijk dat Verhagen geen raad wist met de simpele vraag hoe het mogelijk is dat, als men (statistisch) veiligheid belooft/claimt van een (1) ongeluk per 100.000 reactorjaren, er toch, terwijl we nu pas op feitelijk op14.000 reactorjaren ervaring kunnen terugzien er toch al 5 kernsmeltingen daadwerkelijk hebben meegemaakt. Dat betekent dat er in werkelijkheid  1 groot bedreigend ongeluk per 3000 reactoruren heeft plaats gevonden. Het is statistiek, maar een dergelijke miskleun (een factor 30!) is ook statistisch alarmerend. Er moet sprake zijn van ernstige inschattingsfouten bij de analyse. Tijd voor pas op de plaats zoals Merkel voorstelt.

Het wordt er niet beter van als Verhagen antwoord dat wij het in Nederland beter gaan doen. Wij  gaan (op papier) naar 1 op de miljoen reactorjaren. Maar een antwoord op de vraag komt er niet….. De mantra dat veiligheid voorop staat wordt als bezweringsformule enige malen uitgesproken. Inhoudsloos.

Vervolgens wordt er ook nog eens om de hete brei heen gedraaid als de veiligheid voor een aanval met vliegtuigen ter sprake komt. Daar is Borssele tegen bestand is het kordate antwoord van Maxime Verhagen. Pas na aandringen van de journalist komt het hoge woord eruit dat de reactor alleen bestand is tegen kleine passagiersvliegtuigjes……….. 

Ik neem het Maxime Verhagen niet kwalijk dat hij niet op de hoogte is van Statistiek. Zijn 11 jarige studie op het gebied van contemporaine geschiedenis in Leiden is daarvoor waarschijnlijk ook geen goed uitgangspunt. Maar het is beter om over een onderwerp dat je niet beheerst te zwijgen dan er stellige meningen over te verkondigen. Dat kun je beter aan Angela Merkel (fysicus en regeringsleider) overlaten. Mijn zorg over de kwaliteit van het Nederlandse beleid is met dit interview ernstig vergroot.

15 April 2011

  

Kerncentrale Fukushima in betere dagen

De problemen (zeg maar bijna ramp) met de kernreactors in Japan hebben opnieuw twijfels gezaaid over de intrinsieke veiligheid van kernenergie voor de elektriciteitsopwekking. Dit onderwerp is een terrein vol met voetangels en klemmen. Een activiteit waarbij het praktijk is dat, gezien de gigantische industriële en economische belangen en de grote maatschappelijke betrokkenheid, er niet altijd respectvol met het verschil tussen verwachtingen, de waarheid en de feiten wordt omgesprongen. En dat is volgens mij tegelijkertijd het grootste veiligheidsrisico bij de toepassing van kernreactoren voor onze energiebehoefte.Ik kan het niet nalaten u, vanaf de zijlijn, deelgenoot te maken van een paar observaties op dit voor mij niet geheel onbekende terrein

Op zoek naar de waarheid

 

Voor de duidelijkheid: ik hoor niet tot de radicale geharnaste tegenstanders van het gebruik van kernenergie vanwege onveiligheid en radioactief afval, noch tot de gedreven kernlobby activisten die kernenergie voorstellen als een zeer betrouwbare, duurzame en uiterst veilige energiebron. Ik ben alleen op zoek naar de waarheid die in dit soort disputen vaak moeilijk te vinden is. 

Zeer korte cursus kernenergie 

Het is niet mijn bedoeling hier een uitgebreid exposé te geven over alle aspecten van kernenergie en kernreactoren. Voor het doel van deze weblog is een beperkte samenvatting waarschijnlijk voldoende.

Kernen van atomen kunnen op twee manieren energie opleveren. Door lichte kleine kernen zoals waterstof(H) en deuterium(D) bij elkaar te voegen (kernfusie) of door zware grote kernen, zoals Uranium (U), Plutonium (Pt) of Thorium (Th), te splitsen (kernsplijting).  Bij beide hierboven genoemde processen wordt namelijk massa in energie omgezet, in overeenstemming met de voorspelling van Einstein. Dit is niet alleen maar theorie maar is in de praktijk al gedemonstreerd, vele jaren geleden. De kernbommen op Hiroshima en Nagasaki waren kernsplijting bommen.  Waterstofbommen, gebaseerd op fusie, zijn alleen bij proefexplosies met succes beproefd. Het principe werkt dus in beide gevallen, maar alleen het kernsplijting proces kan tot nu toe gecontroleerd worden uitgevoerd in een kern(splijting)reactor. Tot dusver is men er nog niet in geslaagd een continu, regelbaar energie leverende kernfusie reactor op aarde te construeren. Een continu werkende kernfusiebron kunnen we wel dagelijks aan de hemel bewonderen, de zon. 

In deze zeer korte cursus nu enkele woorden over de noodzakelijke condities om tot gecontroleerde energiebron(centrale) te komen. Kernsplijting kan worden veroorzaakt door Uranium235 kernen te beschieten met neutronen. Na splitsing in kleinere (radioactieve!) fragmenten komen er (naast een ongelofelijke stoot energie!) ook weer nieuwe  neutronen vrij, die op hun beurt weer nieuwe kernen van U235 kunnen splitsen. Genoeg om een kettingreactie te laten ontstaan. Door de neutronen gecontroleerd af te vangen met koolstofstaven kan het proces op een continu nivo worden geregeld.

Een bezwaarlijk negatief aspect is dat de  (sterk radioactieve) restanten vele eeuwen lang moeten worden opgeslagen. Daarbij komt natuurlijk de veiligheid van de reactoren in bedrijf, waarover later meer. Over de duurzaamheid in absolute zin kunnen we kort zijn, in principe zijn de voorraden splijtbare kernen natuurlijk eindig en beperkt, maar als we de som van alle voorraden splijtbare kernen( U,Pt en Thorium), ook de nu nog niet winbare uit de oceanen bijvoorbeeld, gezamenlijk in de schatting meenemen dan zouden we met kernenergie toch wel een behoorlijk lange tijd vooruit kunnen. Schattingen geven aan dat kernsplijting reactoren in dat geval, met veel mitsen en maren en nog onbewezen veronderstellingen, voor duizend jaren de groeiende wereldbehoefte op het huidige nivo van Europa kan dekken. (zie bijv.David JC MacKay, Sustainable Energy -without the hot air, hoofdstuk 24). 

Wat kernfusie betreft ligt de zaak wat moeilijker maar zijn de beloningen ook gigantisch hoger! Zoals hierboven al aangegeven is er nog geen continue werkende kernfusie reactor. Daar wordt al 50 jaar aan gewerkt. Meestal via internationale samenwerking, bijvoorbeeld ITER. De beschikbaarheid van de uitgangsmaterialen is bij kernfusie niet in het geding. Men weet dat waterstof(H), Deuterium (zwaar waterstof D) en/of Tritium (T) lichte kernen zijn die fuseren met hoge energie opbrengst  bij een relatief lage temperatuur en de aanwezigheid op aarde is in principe onbeperkt. Ook is er geen  radioactief afval. Het kernprobleem is dat voor fusie een temperatuur van 150 tot 300 miljoen(!) graden nodig is. Er moeten dus technieken worden toegepast om de elementen (bij die temperatuur plasma genaamd) bij die hoge temperatuur bij elkaar te houden. Dit kan bijvoorbeeld met behulp van sterke magnetische velden. Terzijde: de invloed van een magnetisch veld (in dit geval van de aarde) op een stroom van geladen deeltjes kan ook gezien worden als het Noorder- of Zuiderlicht bij de polen.

Tot dusver is het nog niet gelukt een fusie tot stand te brengen met positief rendement. Dat wil zeggen dat er door fusie meer energie werd gewonnen dan er aan energie moest worden ingestopt. Het maximum staat op dit moment op een bemoedigende 70%.

De duurzaamheid van kernfusie is onbetwist. En de mogelijke opbrengst bijna onvoorstelbaar. Om u toch een idee te geven: als we alleen maar gebruik maken van de 33 gram Deuterium die aanwezig is in iedere 1000 kilo water, dan is het met kernfusie is  in principe mogelijk iedere inwoner van een toekomstige aardbevolking van 60 miljard inwoners (is 10 x de huidige), van 10 x de huidige energie van een Europeaan te voorzien voor een periode van 100 miljoen jaar. Meer dan genoeg energie voor meer dan genoeg mensen voor onvoorstelbare tijd. Duurzaamheid genoeg lijkt me. 

Nog een enkel woordje in deze korte cursus kernenergie over veiligheid. In de discussie over kernenergie speelt de veiligheid voor de bevolking een belangrijke rol. Niet ontkent moet worden dat de kern(splijting)reactor werkt met radioactieve materialen die bovendien een (normaliter gecontroleerde) kettingreactie aangaan. Hierin schuilen bronnen van potentieel radioactief besmettingsgevaar voor de (wijde) omgeving van een (splijtings) reactor. In wezen geldt dit ook voor het afval. Bij een kernfusie reactor is dit gevaar afwezig. Je moet actief je best doen het proces aan de gang te houden

Ik laat op dit punt de veiligheid/besmetting in het voortraject bij het delven van het Uraniumerts maar buiten beschouwing, het gaat hier om de onveiligheid voor de omgeving van de centrale. Bij beschouwingen in breder verband spelen deze factoren natuurlijk wel een rol. Tot zover de zeer korte cursus kernenergie. 

Kernreactoren in soorten 

Kerncentrales in Europa. Rode stippen kunnen merdere reactors zijn.

Alles bij elkaar zijn er op het ogenblik ruwweg een 400-500 kernreactors actief in de wereld voor de energie opwekking, waarvan ongeveer 200 in Europa (waarvan ~30 in Rusland) en 1 in Nederland,  in Borssele. Er is nog een tweede reactor in Dodewaard maar die is uit productie genomen en moet eerst een jaar of 40 “afkoelen” vanwege de straling, voordat hij verder ontmanteld  kan worden.  Aan de grenzen van Nederland staan er in Belgie en Duitsland nog een 20 tal en in Engeland totaal 19.

Daarnaast zijn er in de wereld nog vele (kleinere) kernreactors in gebruik waar de straling en vrijkomende neutronen worden ingezet voor (materiaal)onderzoek en isotopenproductie voor medische doeleinden (waarvan twee in Nederland). Mijn bekendheid met kernreactors in de praktijk komt voort uit het benutten van dit soort reactoren in binnen-en buitenland voor onderzoek in de beginfase van mijn wetenschappelijk onderzoek. Al deze onderzoekreactoren hebben veel minder vermogen en spelen in de volgend analyses geen rol van betekenis,

Overigens, maar dit terzijde, er zullen maar weinigen zijn die weten dat er ook aan de Technische Universiteit in Eindhoven een aantal jaren ( 1970-1973) een onderzoeks kernreactor gewerkt. Deze reactor, genaamd Athene, werd na drie jaren alweer afgebroken omdat er uiteindelijk geen behoefte bleek te zijn aan een dergelijke reactor! 

Duurzaam? 

Het lijkt mij boven iedere redelijke twijfel verheven dat kernfusie uiteindelijk voor de (verre) toekomst, zowel qua potentie als duurzaamheid, de meest wenselijke energiebron is. Het is dan ook om die reden dat al vele jaren uiterst kostbare grote nationale en internationale wetenschappelijke inspanningen op dit gebied plaats vinden. Ik kan moeilijk nalaten in dit verband op te merken dat het Nederlandse centrum voor kernfusie onderzoek(FOM Rijnhuizen) binnenkort aan de TU/e in Eindhoven wordt gevestigd. Ik meld dit met enige trots omdat ik aan de wieg van deze verhuizing heb mogen staan, maar dit terzijde! Ik zou overigens in deze onzekere  tijden een verwijzing naar een verhoogde inzet voor kernfusie, zoals Angela Merkel dat in Duitsland heeft gedaan, ook in Nederland niet misplaatst hebben gevonden. Maar ja, Merkel is dan ook van origine een gepromoveerde Fysicus en weet als een van de weinige regeringsleiders waar het over gaat! 

Ofschoon de daadwerkelijke realisatie van een continu fusie proces in een aardse kernfusie centrale nog wel enige inspanning zal eisen is de fusiecentrale in ons zonnestelsel al enige tijd continu en gratis beschikbaar! Het gebruik maken van de door het fusieproces in  de zon opgewekte zonnestraling om via een zonnecel elektrische energie op te wekken, is qua beschikbaarheid en vermogen dan ook een voor de hand liggend alternatief. Beschikbaarheid en duurzaamheid zijn gegarandeerd. Berekeningen leren dat, om iedereen in Europa en Noord-Afrika (1 miljard bewoners) duurzaam te voorzien van energie op het huidige nivo, een oppervlak van 1000 bij 1000 km²  in de Sahara voldoende is. Dit oppervlak is minder dan 10% van het beschikbare geschikte oppervlak. En er zijn veel meer woestijnen dan de Sahara……. 

Hoewel niet echt duurzaam is kern(splijting)energie wel degelijk een denkbaar alternatief voor energieopwekking op korte termijn, als je tenminste een redelijke inschatting kan maken van de veiligheidsrisico’s en die dan ook accepteert. Een alternatief voor olie, gas of steenkool bijvoorbeeld, om minder afhankelijk te worden van deze grondstoffen. Of, en dit is ook een veel gebruikt argument, om de CO2 uitstoot te beperken. Het is echter zeker niet het enige grootschalige alternatief zoals ik hierboven heb aangestipt.

Daarnaast zijn er uiteraard vele alternatieven die ieder een (bescheiden) bijdrage aan de totale mondiale energiebehoefte kunnen leveren. Daar bij kan men naast olie, kolen en gas denken aan wind, waterkracht,hout, biobrandstoffen etcetera. Gezien de aanleiding van deze weblog heb ik me nu even beperkt tot kernenergie en daaraan verwante zonnecellen. 

Veiligheid en Vertrouwen 

Deze weblog werd ingegeven door zorg over de voorlichting  en communicatie wat kernenergie betreft, zoals ik in de Inleiding vermeldde. Ik wil daar tenslotte aan het eind van deze blog nog even op terug komen met een paar observaties. De basis van mijn onrust komt voort uit het eerder genoemde gevoel dat er bij deze materie (en met name veiligheid), gezien de grote economische en maatschappelijke belangen door de kernlobby niet altijd even respectvol met het verschil tussen verwachtingen en feiten wordt omgesprongen. Ik beperk mij tot een paar observaties.

• er zijn totaal slechts 450 kernreactors werkzaam in de wereld. Deze worden verondersteld buitengewoon veilig te zijn en, zoals bij herhaling wordt verzekerd, tientallen jaren zonder noemenswaardig riskante ongelukken energie te produceren. Ze zijn ontworpen voor de meest extreme omstandigheden, aan alles is gedacht, zo wordt gecommuniceerd. Mijn simpele vraag is hoe deze voorlichting rijmt met het feit dat er tijdens de 30 jaren dat deze reactoren gemiddeld in bedrijf zijn er toch zeker 3 tot 7 dreigende  incidenten hebben plaats gevonden waarbij grote gebieden moesten worden ontruimd en besmetting heeft plaats gevonden en slachtoffers zijn te betreuren. Denk aan Harrisburg, Windscale (Sellafield), Chernobyl en  2 tot 4 reactoren in Fukushima.. Ergens moet iets niet kloppen  De in de werkelijkheid gebleken  kans van 1-2% dat een reactor in die gemiddeld 30 jaar betrokken is bij een majeur incident verdraagt zich niet met de indruk van het evangelie met  ultieme veiligheid die ons door de kernlobby wordt verkondigd. Als we deze feiten extrapoleren moeten we tot de conclusie komen dat we niet verbaasd moeten zijn als we in de nabije toekomst in Europa (200 kernreactors!) of in een van onze buurlanden ( 40 reactoren) ook een kritieke situatie van nabij zullen meemaken.
• Het blijft mij verbazen dat  de omstandigheden in Japan, gelegen op een breuk en bekend  met tientallen kleine en grotere aardbevingen per jaar en bijbehorende grotere en kleine tsunami’s (volgens mij zelfs een Japans woord) niet voldoende waren om de reactor daartegen te beveiligen. Er kunnen op zijn minst vraagtekens gezet worden bij de veiligheids analyses.
• Door afspraken in internationale verdragen (Parijs 1960 en Brussel 1963) kan niemand verzekerd worden tegen risico’s  van ongevallen met kernreactors! Deze afspraken zijn gemaakt, onder meer omdat  de zeer zware lasten die een gevolg zouden zijn van deze aansprakelijkheid de ontwikkeling van de kernindustrie in gevaar zou brengen! Kennelijk vinden de exploitanten de risico’s van hun reactors te groot!?  Dit roept weer vragen op rond de veiligheidsanalyses die de reactorbouwers hanteren en bevestigt mijn stelling dat de risico’s op een ongeluk misschien klein kunnen zijn maar de gevolgen enorm.. Zijn deze voor de verzekeringen tegen aansprakelijkheid misschien minder optimistisch dan de analyses bedoeld voor de publieke opinie en politiek?
• Een laatste observatie is van een ander gehalte en betreft de bemensing van controle en beleids organen. Het verbaasd mij dat er bij controle en beleids  organen als de IEA  op hoge posities mensen worden benoemd die, dat durf ik te stellen, geen noemenswaardige weet hebben van relevante beleids bepalende elementen omtrent voor-en nadelen van energiedragers, laat staan  de inschatting van risico’s. Het CV van de recent aangestelde directeur van het Internationale Energie Agentschap, Maria van der Hoeven geeft geen aanleiding tot de veronderstelling dat mijn observatie in dit geval onterecht is. Ik maak mij hier zorgen over. Het IEA is wel het orgaan dat heeft aanbevolen om kernenergie drastisch uit te breiden……… 

Straling is overal 

Ik heb mij proberen te beperken tot mijn zorg over de gevaren van onbedachtzame uitbreiding van kern(splijting) reactoren. De titel is niet voor niets “kleine kansen op grote gevolgen”. Want dat is nu precies de karakteristiek voor de gevaren die bij  dit type energiecentrales horen. Het zijn niet eens de aantallen slachtoffers of de ravage die het beeld bepalen maar meer nog de angst die voelbaar wordt door de  ontruimingen  van gigantische omvang als er dreiging is. Dat weerspiegelt het meest duidelijk dat men aan het “spelen” is met effecten die bij het minste en geringste volkomen uit de hand kunnen lopen. 

Straling is er op aarde overal. De aarde zelf bevat vele isotopen van materialen die radioactief zijn, vanuit het heelal worden wij continu bestraald. Het is zelfs heel goed denkbaar dat wij bestaan door mutaties waar lang geleden straling aan te pas is gekomen. Maar die straling maakt deel uit van onze leefomgeving, wij kunnen zelf de maat daarvan bepalen. Niet te lang in de zon zitten en niet te veel Rontgen foto’s bijvoorbeeld.

Kernsplijting is van een totaal andere orde. Dat is niet goed te praten door de gevaren van kernenergie te bagatelliseren door op de TV een licht radioactieve banaan te eten of er op te wijzen dat er ook vele duizenden doden zijn te betreuren in de kolenmijnen en in de waskaarsenindustrie. Daarmee omzeil je de vragen en problemen en neem je de gevaren nog steeds niet serieus. En dat lijkt mij het grootste veiligheidsrisico bij de verdere ontwikkeling. 

Interessante/relevante sites:

www.nrg.eu/public/abc ; uitgebreide voorlichting nucleaire industrie; www.world-nuclear.org ; de officiële site van reactor producenten; www.bosbouwbeleggingen.nl ; gericht op milieu

www.iter.org ; officiële kernfusie samenwerking site; www.lowtechmagazine.be  onafhankelijk, kritische site; En vele anderen waaronder uiteraard wikipedia.org.

 9 april 2011

.

. 

Binnenkort komt aan de Alderstafel de vraag aan de orde welke groeperingen bij de uitvoering aan de tafel blijven deelnemen, nu duidelijk is dat het Alders advies door  kabinet en Tweede kamer is omarmd. Reden voor de Veldhovense raad om de puntjes nog eens op de i te zetten! 

“Hindergemeenten” en milieupartijen kritisch 

De kritische houding van “hindergemeenten” als Veldhoven, Eersel, Best, Son en Breugel en milieupartijen als BOW en BMF hebben er al toe geleid dat er in het Aldersadvies twee fasen zijn gedefinieerd. De eerste uitbreiding tot 9 km2 geluidshinder  tot 2015, ( 50% meer dan nu) en daarna de complete uitbreiding tot 2020, ongeveer 3 maal zoveel geluidshinder als nu. Ten aanzien van de tweede fase, die de volledige uitvoering van de “business case” van Eindhoven Airport betreft, had de raad al eerder uitgesproken dat daarvoor geen draagvlak was. Ook de andere “hindergemeenten” en BOW en BMF delen dat standpunt. 

Van verscheidene kanten was ook al aangedrongen om van de vrijblijvende “evaluatie” in 2015 een “beslismoment” te maken. Dat wil zeggen een moment waarop, indien de ontwikkelingen daartoe aanleiding geven, bijstelling van de afspraken voor de periode na 2015 kan plaats vinden. De ontwikkelingen in de luchtvaartsector zijn per slot van rekening nogal onvoorspelbaar en onderhevig aan vele actoren. 

Positiebepaling Raad Veldhoven 

Er was dus plaats voor een heldere positiebepaling ten aanzien van de deelname van de gemeente aan de uitwerking van de plannen. Overigens liggen deze vragen ook voor bij de BOW en BMF. De gemeenteraad van Veldhoven heeft er goed aan gedaan om via een heldere, unaniem gesteunde  motie haar positie te markeren. 

Motie 

De raad van de gemeente Veldhoven in openbare vergadering bijeen op 29 maart 2011,

kennis genomen hebbend van:

• Het Aldersadvies dd. 22 juni 2010
• De overname van dat advies door het kabinet medio december 2010
• De resultaten van de beraadslagingen in de Tweede Kamer van 7 en 15 februari 2011

overwegende dat:

• De raad teleurgesteld is over de inrichting van het proces aan de Alderstafel,
• De raad bij motie van 15 juli 2010 heeft uitgesproken dat er geen draagvlak is voor de uitvoering van de gehele business case Eindhoven Airport,
• In diezelfde motie de gezamenlijke feitelijk te gebruiken geluidsruimte rond het vliegveld wordt gemaximeerd op 9 km² met maximaal 6 km2 geluidsruimte voor civiel gebruik,
• Het Aldersadvies en de besluiten van kabinet en Tweede Kamer op deze punten afwijken van de opvattingen in de raad,
• Aan het eind van de eerste fase in 2015 een evaluatie is ingebouwd waarbij in het geval van een positief resultaat de reeds vastgelegde grotere civiele gebruiksruimte voor de tweede fase wordt vrijgegeven,
• Met deze evaluatieaanpak onze eigenstandige afweging in vergaande mate wordt beperkt en er geen invloed kan worden uitgeoefend op de omvang van de geluidsafspraken voor de tweede fase, 

spreekt uit:

• Vast te houden aan de volledige implementatie van de maatregelen genoemd in het advies op het gebied van duurzame luchthavenontwikkeling, hinderbeperking, klachtenbehandeling, gezondheid en duurzame landzijdige bereikbaarheid,
• Vast te houden aan een werkelijk beslismoment in 2015, waarbij een inhoudelijke afweging kan plaatsvinden met waar nodig bijstelling van de geluidsafspraken voor de tweede fase, en deze herijking als zodanig ook te borgen in het luchthavenbesluit, 
• Bovenstaande elementen, zowel afzonderlijk als in gezamenlijkheid, doorslaggevend te laten zijn voor het antwoord op de vraag of deelname aan de Alderstafel nog langer aan de orde is,

draagt het college op:

deze motie ter kennis te brengen van de gemeenteraden van Best, Eersel, Oirschot en Son en Breugel, 

en gaat over tot de orde van de dag. 

Een warme aanbeveling                                   

Jack Tops

Deze motie is de laatste in een serie moties van “hindergemeenten”. De ervaring leert dat deze moties aan de Alderstafel weinig tot geen uitwerking hebben omdat Hans Alders, desgevraagd, nadrukkelijk het dualistische standpunt huldigt dat hij alleen reageert op de inbreng van de bestuurlijke vertegenwoordiger. In dit geval is dat wethouder Tops, die ter vergadering al aangaf zich goed in deze motie te kunnen vinden. De gemeenteraad en de wethouder doen er goed aan om, in lijn met de bestuurlijke inslag van Alders, de bovenstaande motie als bestuurlijk standpunt van de gemeente te presenteren en te verspreiden. Het is maar een tip! 

29 maart 2011

Hans Hillen, de C staat voor conservatief

Zowel Henk Bleker als Hans Hillen hebben dit weekend gemeend om, tegen de afspraken in, de partijleiderschapdiscussie weer aan te zwengelen. Beide vertrouwelingen van Maxime Verhagen meenden hem te moeten uitroepen tot partijleider. Dit soort uitspraken zijn niet verstandig en bevestigen onbedoeld de diepe vertrouwensbreuk waar het CDA in terecht is gekomen. Het breekbare proces waarmee het CDA, juist nu, de invloed van de leden op benoemingen (partijvoorzitter) en het beleid weer van onderop wil organiseren, loopt met dit soort oude machtspolitiek grote schade op.

 Vriendendienst 

Ze kunnen het niet nalaten, de “hotemetoten” van het CDA, om op de bekende weg door te gaan. De “ons kent ons” machtstructuren in de partij worden alweer zichtbaar in de strijd om de leiding in het CDA. Nu dachten we toch echt dat de partijbonzen iets geleerd hadden van de twee op elkaar volgende afstraffingen van de kiezer. Maar nee hoor, dwars op de voorgestelde goedbedoelde en door het congres afgedwongen procedures van het partijbestuur, worden de vriendenclubs met hun roeptoeters alweer in positie gebracht. Hun “vriend” Maxime Verhagen moet in ieder geval de partijleider worden, zo roepen Hans Hillen en Henk Bleker.  Maxime Verhagen die het CDA in de huidige gedoog/coalitie heeft geloodst en uitstel van de beoordeling daarvan tot de Statenverkiezingen heeft gevraagd. Welaan, het CDA is ook bij de Staten nog steeds gehalveerd, dus ………..? 

Onbegrijpelijk achterkamertjesgedoe en baantjesjagerij 

Maxime Verhagen, partijleider?

Het is onbegrijpelijk. Ieder met een absoluut minimum aan invoelingsvermogen en/of politieke feeling zou op grond van de voorgaande gebeurtenissen hebben begrepen dat het nu eventjes niet gaat om de poppetjes die aan een baantje in de partij moeten worden geholpen. Het gaat nu om de inhoud van het programma zoals dat door het nog te kiezen partijbestuur en de leden zal worden opgesteld. Dit proces is nu gaande, de leden zijn al op de hoogte gesteld en zullen via een aantal landelijke gespreide bijeenkomsten in de komende weken kennis kunnen maken met de 6 kandidaat partijvoorzitters. Een proces, in de geest van het CDA-congres, waar ik als lid van het CDA trots op ben. Echte democratie, van onderop, daar waar het kan. Ook de uiteindelijke koers van de partij zal door de leden zelf moeten worden aangegeven. Het huidige partijbestuur dat na een valse start voor deze opzet koos komt lof toe!

Benoemingen van door zichzelf uitgeroepen politieke leiders, zonder programma en koers, heeft vorig jaar, met de ondoordachte benoeming van Jan Peter Balkenende  door de toenmalige partijtop, zijn hopelijk definitieve einde gevonden.  Zoals ik in eerdere weblog’s vorig jaar al heb beargumenteerd (15 maart 2010, 10 juni 2010). Het  in opdracht van het CDA vervaardigde, zeer lezenswaardige rapport van de commissie Frissen concludeerde al dat de leden meer bij de keus hadden moeten worden betrokken. Ik kan alleen maar concluderen dat met Hillen en Bleker oude patronen weer herleven en de geur van achterkamertjes indringend opstijgt. Inmiddels hebben alle 6 kandidaten voor het voorzitterschap, in al dan niet heftige termen, al afstand genomen van deze “vriendendienst” van Hillen en Bleker.

Overigens, maar dit terzijde, verbaast mij de aanwezigheid van Bleker in dit kamp wel enigszins en misschien zijn zijn uitlatingen verkeerd begrepen. Van Hillen is het voorspelbaar en moet waarschijnlijk worden gezien tegen de achtergrond van de (oer)conservatieve koers die hij voorstaat (zie weblog 11 jan ) en in de hoop dat de “vriendendienst” deze koers dichterbij brengt. 

Een drastische oplossing 

Een laatste opmerking. Om de veranderde verhoudingen goed te laten indalen en tot een finale oplossing te komen krijg ik hoe langer hoe meer de neiging om de dames en heren die op dit moment weer de achterkamertjes bevolken ( een aantal is bekend) te laten weten dat wij er verder van afzien om van hun diensten gebruik te maken. Ik denk dat een paar voorbeelden voldoende zijn. Als het om baantjes gaat is de achterkamertjes categorie vrij snel van begrip! 

7 maart 2011 

geen woorden

park Zonderwijk- het Look, zoals het was.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Een paar weken geleden vroeg ik mij af of de bomen nog veilig waren in Veldhoven.

 Dit naar aanleiding van kranteberichten over heftige “snoeiactiviteiten” bij de kinderboerderij en de plannen die de Gemeente had met “snoeien” in het park Zonderwijk/het Look. 

40 jaarringen

Er waren in dat grootste stadspark van Veldhoven op een angstwekkend aantal bomen allerlei mystieke merken verschenen en de vrees was dat ook in dit park binnenkort onomkeerbaar hak-, zaag- en ander snoeiwerk zou plaats vinden.

Die vrees bleek niet ongegrond zoals u uit bijgaande foto’s kunt zien.

Ik laat het verder aan uw eigen verbeelding over uw conclusies te trekken.Er zal best een redelijke verklaring voor deze onvoorstelbare rooipartij zijn maar het park zal vele jaren niet meer worden wat het was.

 2 maart 2011

Om de paar jaar is er in onze regio een commissie aan het werk om de gemeentelijke taken weer eens te herverdelen. Vaak roept dat vragen op. Ook nu weer. Bijna onopgemerkt en zonder noemenswaardige gemeentelijke opdracht of terugkoppeling. In feite loopt deze zaak al meer dan een jaar. Verleden jaar bleek al dat er gesproken wordt over overdracht van bevoegdheden en verregaande samenwerking op strategische gebieden. Er was toentertijd al druk van het ministerie van Economische zaken om voor medio 2010 te beslissen. Inmiddels is duidelijk geworden dat de huidige regeringscoalitie het SRE wil opheffen. De tijd dringt dus. Het Dagelijks Bestuur van het SRE heeft al een Regionale Agenda met focus op gemeentelijke samenwerking en komt daar binnenkort mee naar buiten. Het Eindhovense college is er al klaar mee en wil snel tot intensieve samenwerking komen alsof het één gemeente betrof. De gekozen gemeenteraden weten nog van niets. De lokale partijen in Veldhoven, VSA en GBV, samen goed voor 12 van de 27 zetels roeren zich….  

De geschiedenis herhaalt zich……. 

Door het toenmalige college en raad van Veldhoven werden, nog maar 15 jaar geleden, het gehele Noordelijke deel van Veldhoven, het huidige Meerhoven,  Eindhoven Airport en industrieterreinen aan Eindhoven toebedeeld. Onder dwang. Het  argument laat zich raden. Eindhoven had ruimte nodig voor economische ontwikkeling en woningbouw. Zo niet, dan werd er met annexatie gedreigd. Het domste wat Veldhoven sinds haar bestaan heeft gedaan!

Want daarbij bleef het natuurlijk niet. In de jaren daarop zijn de randgemeenten nog een aantal verplichtingen aangegaan. Op grond van dezelfde soort argumenten (en dreigingen!). Dit geldt zowel ten aanzien van woningbouw voor Eindhoven als regionalisatie van brandweer en politie, naast SRE beleidsterreinen zoals verkeer en openbaar vervoer, waaronder HOV..

De huidige discussie. 

De inhoud van de huidige discussie is nog niet duidelijk. Een jaar geleden werd er volgens uitgelekte notulen gesproken over gemeenschappelijk grondbeleid, economisch beleid en natuurcompensatie, theaters en musea, luchtkwaliteit, duurzaamheid en internationaal vestigingsklimaat. In de huidige discussie lijkt de focus weer ietwat verlegt (binnen het jaar overigens) en gaat het volgens de SRE vooral om: ”een nieuw perspectief op de regionale samenwerking”  en een “Nieuwe focus op regionale gemeentelijke samenwerking in de Regionale Agenda”. In berichten van B&W aan de Eindhovense gemeenteraad is dit al vertaald als dat men het liefst zag dat de regiogemeenten op bepaalde onderwerpen als één overheid zouden gaan opereren. Met name wordt daarbij nu gedacht aan het opstuwen van Brainport in de vaart der volkeren. Ik kan mij heel goed voorstellen dat dit soort uitlatingen voor lokale politieke partijen als VSA en GBV in Veldhoven aanleiding zijn om aan de rem te trekken. In het bijzonder vanwege ervaringen in het verleden met de expansiedrift onze buren. In het vervolg van deze weblog zullen de begrippen (en de daarin begrepen belangen) SRE, Brainport en regio enigszins door elkaar gebruikt worden zoals ook hun belangen nadrukkelijk zijn vervlochten! Natuurlijk zijn er verschillen maar in het algemene kader van dit stuk speelt dit een te verwaarlozen rol.

De rol van Veldhoven in Brainport 

Laat er geen misverstand ontstaan over het belang van Brainport voor Veldhoven en Veldhoven voor Brainport. Ook ik heb als woordvoerder van de CDA-fractie de laatste jaren meermalen gepleit voor een doordachte aanpak en invulling van onze Brainport ambities. Ik heb daarbij, met instemming van de meerderheid in de Raad, nadrukkelijk gepleit voor meer ambitie en grotere verantwoordelijkheid en inbreng van Veldhoven. Er is uitdrukkelijk niet gepleit voor het overdragen van bevoegdheden, wel over afstemming en ruimte voor een eigen beleid op onderdelen ( zoals grondexploitatie!). Wij hebben daarbij ook gewezen op en respect gevraagd voor onze positie binnen Brainport, als duidelijk derde economische  hightech kern en als sterke, werkgelegenheid genererende gemeente. 

 Dit pleidooi voor een eigen inbreng binnen de gezamenlijkheid komt voort uit de waardering voor de positieve gevolgen die competitie en eigen initiatief kunnen meebrengen. Sterker nog er kleven aanzienlijke nadelen aan een grote logge organisatie die ver van de actuele werkvloer opereert.  

De huidige ontwikkeling van regiobeleid, wederom weer achter de schermen, roept vragen op die op korte termijn beantwoord zouden moeten worden. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard, zo luidt het spreekwoord. De ervaringen met onze buren nopen tot voorzichtigheid. In de recente vragen van VSA en GBV wordt ook dit gebrek aan vertrouwen ook bespeeld. Dit leidt tot de neiging zich in een vroeg stadium ook al onverkort tegen elke vorm van overdracht van bevoegdheden uit te spreken. Voor een dergelijke uitspraak lijkt het mij nog te vroeg maar de nu gekozen overlegstructuur, het gebrek aan info over de beraadslagingen en de korte termijn die is voorzien voor de besluitvorming in de gemeenteraden voeden weer wantrouwen. en staan op gespannen voet met de hierboven door de gemeenteraad bepleitte grotere ambitie en ruimere verantwoordelijkheid. voor Veldhoven. 

,Het is in dit verband toch enigszins opmerkelijk dat deze ontwikkeling, die toch als een open zenuw moet worden behandeld, lijkt aan de aandacht van Jack Mikkers, onze vertegenwoordiger in de SRE, te zijn ontsnapt. In ieder geval communicatief. Bij vorige gelegenheden heeft de Raad hem nadrukkelijk op de ambitie en verantwoordelijkheid van Veldhoven in het Brainport dossier aangesproken. Openheid is hier geboden. 

Misvattingen en denkfouten. 

In een eerdere weblog over deze materie, iets meer dan een jaar geleden (December 2009), heb ik mij kritisch uitgelaten over  enkele opvattingen zoals ik die tegen kom in het bestuurlijke circuit als het gaat over het te voeren beleid ten aanzien van hightech ontwikkelingen. Zeg maar “denkfouten” die bij de sommige (part-en fulltime) managers/bestuurders lijken voor te komen. In het kader van deze beschouwing is het nuttig ze nog eens te overzien. 

Als eerste en In het bijzonder de houding van de bestuurders tegenover de gemeenteraad, door wie zij nota bene(!) zijn aangesteld en aan wie zij verantwoording verschuldigd zijn, is soms (om eens een open deur in te trappen!) niet altijd in de haak . Bestuurders van gemeenten dienen als eerste verantwoordelijkheid vooral de rechten van de door het volk gekozenenen (de gemeenteraad dus) te eerbiedigen en te waarborgen! Als bestuurders dat dreigen te vergeten (en dat lijkt soms zo) dan moeten we gaan oppassen want dan gaan ze dingen doen waarop ze niet zijn gekozen en geselecteerd!

Het zal duidelijk zijn dat bestuurders van een gemeente, wethouders en burgemeester in eerste instantie het beleid dienen uit te voeren zoals dat door de gemeenteraad is vastgesteld. Daarnaast dienen zij het beleid ten behoeve van de raad voor te bereiden om daarover te beslissen, Het is niet de bedoeling van het systeem dat B&W zich opstelt tegenover de raad en probeert door gerichte info, hele en halve onwaarheden, gebrekkige of onvolledige voorlichting, verkeerde accenten en dergelijke, de raad te verleiden. tot voor B&W welgevallige beslissingen. Op die kwaliteiten is een college in het algemeen niet geselecteerd door de Gemeenteraad!

Uiteraard komt dat in Veldhoven niet voor, maar het wordt elders wel eens waargenomen. 

Een tweede en  populaire misvatting die bij bestuurders ook op de loer ligt is het denken dat als je activiteiten centralistisch organiseert dat altijd beter is dan gespreid. Dit is een misverstand en sterk afhankelijk van wat de je “beter” noemt. In ieder geval is het zeker dat de kiem, de basis, de opkomst en zelfs de bloei van “Brainport”, die ik in de jaren 1995-2005 als medebestuurder van de TU/e zelf heb mogen meemaken, slechts in zeer beperkte mate een gevolg is van centralistische aanpak en meer van een ( persoonlijke) benadering vanuit een gezamenlijk doel en ambitie van verschillende disciplines, namelijk industrie, kennisinstituten en overheid. Een ontwikkeling die niet centralistisch werd aangestuurd maar gebaseerd was op welbegrepen eigenbelang van eenieder! Bij het vermarkten, “verkopen”, van het succes komt een organisatie als “Brainport” om de hoek kijken. 

Dit punt verdient nog enige verdere verdieping. Bij het ontstaan van een activiteit en begrip als Brainport spelen ook  elementen als creativiteit, diversiteit, originaliteit, competitie en door competitie gedreven positieve ondernemingsdrang en scheppingsdrang een rol. Geen zaken die in het bijzonder in een centraal geleide of in een centralistisch ingestelde omgeving gedijen! Sterker nog; juist niet! De beste resultaten worden vaak geboekt net buiten de gebaande paadjes. En uitvindingen worden niet gedaan door een commissie noch door een Stichting!

Daarnaast verbaast het mij meer en meer dat degenen die in het openbaar als publiek bestuurder zich een sturende rol aanmeten, in het algemeen over het onderwerp zelf (wat is en kan hightech maakindustrie en waar liggen haar kansen en behoeften) geen noemenswaardige kennis noch ervaring lijken te hebben. Toch hebben zij (met enige regelmaat) het hoogste woord, poneren een mening over de gewenste wetenschappelijke samenwerking  en stellen prioriteiten, hetgeen in mijn opinie een onverantwoord afbreukrisico met zich mee brengt en een grote kans op foute beslissingen. Ik kan niet nalaten om op te merken dat de recente aanbieding van de nieuwste Brainport verkenning door Rob van Gijzel aan Maxime Verhagen in dat opzicht in mijn ogen exemplarisch is!  Beide heren hebben sinds hun studie ( sociologie en geschiedenis) eigenlijk alleen maar een arbeidsverleden in de politiek. Ik begrijp ook wel dat de “boodschappers” de boodschap niet altijd hoeven te begrijpen, maar ik blijf het storend en in dit geval rondweg hilarisch vinden. 

Waar zou de discussie in de gemeentes over moeten gaan? 

Het Brainport concept van intensieve samenwerking tussen ondernemingen, kenniscentra en overheid (triple helix genaamd) is een comcept dat zeer goed aansluit bij de potentie van deze regio en blijkt zeer goed te werken in onze regio. Het is overigens niet uniek voor de regio Eindhoven maar wordt mondiaal door meerdere zogenoemde “smart communities” als basisvisie omarmt.

Het is van groot belang voor onze ontwikkeling, onze welvaart en welzijn en onze toekomst. De groei van het concept, de erkenning wereldwijd en de positieve vooruitzichten moeten het doorontwikkelen daarvan tot een van de belangrijke doelstellingen van de regio maken. Het komt mij voor dat de regio het daar unaniem over eens moet zijn (zo niet dan moet de regio daartoe beperkt worden). Want een verdeelde regio kan geen krachtige ontwikkeling pousseren.  Daarbij moet verdunning van het concept en inhoud met kracht worden tegengegaan. Daardoor wordt het affiche ongeloofwaardig en onaantrekkelijk. Vervuilende en niet hightech activiteiten zijn geen Brainport, hoezeer men de publieke opinie ook een rad voor ogen probeert te draaien! Een kuikenbroederij of een megastal (log) is geen biotechnologie  en een bedrijfsschool  voor de bouw (Bouw Educatie Groep) waar men metselen leert is geen hightech maakindustrie. Ik doe hier nadrukkelijk niet de uitspraak dat deze activiteiten niet nodig zijn of niet waardevol. Maar het begrip hightech (en het merk Brainport..) mag je daarvoor niet gebruiken, hetgeen wel gebeurt, zoals ik tot mijn verwondering heb moeten constateren.

Dit heeft belangrijke consequenties! En daar moet over gesproken worden. 

Ik heb, maar dit enigszins terzijde, in dit verband ook mijn twijfels over de recente plannen van Brainport om weer eens een nieuwe uitbreiding en nieuwe samenwerkingen in Zuid-Oost Nederland te introduceren. Het bij herhaling  wisselen van partners komt op mij nooit zo overtuigend over. Is de fameuze driehoek Aken-Leuven-Eindhoven waarop de afgelopen jaren ook werd getamboereerd nu al klaar? Of mislukt? Wordt hij nu ingeruild voor Tilburg/Maastricht/Geleen? Al met al lijkt het erg op papieren constructies zonder noemenswaardige concrete invulling vooral bedoeld voor de bühne (en waarschijnlijk financiering). Ook dit lijkt mij een punt van aandacht.. 

Het is volgens mij overduidelijk dat, als we ons nu even beperken tot de lokale serieuze invulling van  de verdere ontwikkeling van Brainport, er een primaire verantwoordelijkheid is van de drie kernen (gemeenten) die daar nu al diepgaand bij betrokken zijn. Eindhoven, Helmond en Veldhoven dus. Ook dat moet in unanimiteit door de regio  worden vastgesteld en ondersteund.

De diverse taken(sterktes) van alle gemeentes in het kader van Brainport dienen tegen deze achtergrond te worden benoemd en de te maken inspanningen te worden afgesproken.

Men dient in dit verband onder ogen durven zien dat een aantal gemeenten slechts in van Brainport afgeleide werkgebieden en doelstellingen actief kunnen zijn. Daarbij valt vooral te denken aanhet woon-en leefklimaat, milieu en vrije tijdsbesteding. Precies die waarden waardoor een hightech regio zich ook mondiaal kan onderscheiden en kenniswerkers kan aantrekken.

In ieder geval moeten ontwikkelingen strijdig met het Brainport belang worden vermeden. Het is duidelijk dat, om te komen tot een consistent plan waar alle gemeenten zich kunnen herkennen, het nodig is dat er oprecht geloof is in de ontwikkeling van onze regio en dat gemeenten bereid zijn daarvoor om zo te zeggen “over hun eigen schaduw heen te springen”. Al deze elementen verdienen aandacht. 

De positie die de Stichting Brainport in al deze ontwikkelingen moet hebben is mij vooralsnog onduidelijk. Recentelijk heeft de Stichting laten zien zich kritiekloos te laten spannen voor het karretje van de luchthaven lobby en zich ongeclausuleerd akkoord heeft verklaard met economische studies die nadrukkelijk gebaseerd waren op foute veronderstellingen. Dit belooft wat mij betreft weinig goeds. Ook de recente medewerking van Brainport aan een domme lobby van de  Kamer van Koophandel  (met prijsjes) voor Eindhoven Airport plaatst Brainport in een bedenkelijke klasse. Eenzijdige belangen behartiging van de korte termijn economische belangen, pur sang. Daarnaast zijn er volgens berichten in het Eindhovens Dagblad  problemen bij de organisatie, de sturing en de effectiviteit. Kortom een bestuurlijke warboel, zo wordt geconcludeerd. Op het eerste gezicht lijkt dit niet de organisatie die in de huidige vorm een belangrijke rol zou kunnen spelen in de verdere (delicate!) opbouw van de regionale inspanningen. Een punt van zorg dat mijns inziens te weinig wordt herkend. 

Democratische verantwoording is absolute noodzaak  

Als laatste punt wil ik mij scharen bij diegenen die wijzen op het gevaar dat we in deze regio, centralistisch gedacht, straks een bestuurlijk gedrocht creëren waarbij het absoluut onduidelijk wordt waar de gemeentes (en dus de kiezers) nog over beslissen, omdat zij zijn opgenomen in een ondoorgrondelijk web van bestuurlijke afspraken. Dit zou mijns inziens de slechtst mogelijke afloop betekenen. Zowel voor onze aantrekkelijkheid als Brainport, als voor de lokale en regionale democratie. Ook dit punt verdient nu al grotere en publieke aandacht.  

23  februari 2011

States of Nature, onthulling 2006

Sinds 2000  zit ik in de Raad van Advies van de Stichting “Natuurkunst”. Deze eer heb ik te danken aan de positie die ik jaren geleden bekleedde in de faculteit Technische Natuurkunde van de Technische Universiteit in Eindhoven. Als “leider” van deze faculteit was het mijn stellige overtuiging dat studenten (en Natuurkunde studenten in het bijzonder), erbij gebaat zouden zijn een brede ontwikkeling te krijgen, naast de op zich zelf buitengewoon opwindende Fysica en Wiskunde. De stichting “Natuurkunst”, opgericht door studenten, met het doel een kunstwerk te realiseren met enige relatie met de technische natuurkunde kon dus a priori op mijn sympathie en steun rekenen! In 2006 werd het kunstwerk voltooid en onthuld.  Helaas sloeg het noodlot toe. Dit najaar versplinterde een belangrijk onderdeel van het kunstwerk spontaan. Aanleiding voor mij om de ontstaans geschiedenis weer eens op te halen  

Ontstaan van het kunstwerk , een prestatie van formaat! 

Het kunstwerk is onderdeel van een serie werken van Alex Vermeulen genaamd “States of Humanity”. Het is getiteld “States of Nature” en bestaat uit een groot aantal in een grote vijver drijvende ballen (“eieren”) waarop zonnecellen zijn gemonteerd. Deze zonnecellen moeten de elektrische energie leveren waardoor een centrale figuur in een doorzichtige plastic zuil gevuld met water zich omhoog beweegt. Het geheel moet een dynamisch plaatje opleveren afhankelijk van zon en wind. Immers bij zonnig weer wordt er veel zonnestraling in elektrische energie omgezet en zal de centrale figuur (die al gauw “Boeddha” werd genoemd) zich hoog verheffen en in de avond en nacht zal hij weer naar beneden terugzakken. Als het waait zullen de eivormige ballen met de zonnepanelen draaien en schommelen. Kortom een feest voor het oog, zo was de gedachte. 

Ere wie ere toekomt.

Het realiseren van een dergelijk concept eist naast het daadwerkelijke ontwerp en uitvoering ook een behoorlijke som geld, dus sponsors, en een locatie waar het gerealiseerd zal worden. Allemaal activiteiten waar studenten Technische Natuurkunde zich mee hebben beziggehouden gedurende de periode van september 2000 tot september 2006. Een prestatie van allure! De hier bijgevoegde foto’s geven een indruk van het werk. Mocht u geïnteresseerd zijn dan verwijs ik u graag naar de website die daaraan is gewijd, www.natuurkunst.nl , waar u over de diverse onderdelen en de tijdlijn wordt geïnformeerd. De officiële opening vond plaats tijdens een opvallende manifestatie in september 2006 op de huidige locatie aan het rustieke slingerende “limbopad” over de Dommel dat de TU/e verbindt met het NS station. 

Onheil slaat toe 

Tot zover de succes story. Na de opening heeft de wet van Murphy genadeloos toegeslagen. In feite was het bij de opening zelf al een dubbeltje op zijn kant. Er was de dag daarvoor een probleem gesignaleerd in het mechanisme dat de “Boeddha” moest laten rijzen. Het bleek nodig om “Boeddha” tijdens de opening enigszins te “helpen”  zullen we maar zeggen. De reden was gelegen in de delicate mechanismen die de figuur op de paal in de met water gevulde doorzichtige zuil moesten laten bewegen. Sinds die opening is een nieuwe generatie studenten aan de slag om het mechanisme te verfijnen en mogelijk te verbeteren. 

In de inleiding schreef ik over het uiteenspatten of versplinteren van de kunststof omhulling dit najaar. Ofschoon er eerst nog de verdenking was van een vernieling, bleek uit de webcam beelden dat het geheel zonder aanwijsbare reden uiteen viel. Ik laat mij hier veiligheidshalve maar niet uit over de redenen. Laten we het er maar op houden dat zowel de constructie als het gebruikte materiaal verantwoordelijk kunnen zijn. Er is ook nog zoiets als aansprakelijkheid en je schrijft al gauw te veel. In ieder geval wordt er achter de schermen driftig gewerkt aan herstel. 

Kom eens langs! 

Ofschoon op dit moment dus niet het volledige kunstwerk “States of Nature” kan worden ervaren durf ik u toch aan te bevelen op een mooie lentedag eens een wandelingetje te maken van het NS-station naar de Universiteit langs het sfeervolle “limbopad”. Aan het eind ervan treft u een van de restaurantjes op het universiteits terrein, met een terras aan de vijver.

Zonnetje erbij, pilsje erbij….wat let u?

17 februari 2011

Op het ogenblik is een actie gaande waarmee de Eindhovense Kamer van Koophandel de uitbreidingen van Eindhoven Airport tracht te ondersteunen. “Geen Brainport zonder Airport” is hun stelling. Deze actie heeft aanleiding gegeven tot reacties in het ED (waaronder een van mijzelf) die ik ter “leringhe ende vermaek” hier weergeef. Zij spreken voor zichzelf.

Een naschrift is toegevoegd waarin duidelijk wordt gemaakt dat de “Slimme regio’s” waarmee Brainport zich mondiaal wil meten, zich bij uitzodering in de directe nabijheid van een grote luchthaven bevinden! En terecht, want kenniswerken en brullende motoren boven je hoofd gaan niet goed samen, zo blijkt. 

Lobby van KvK voor Airport onterecht 

Ingezonden brief  in Eindhovens Dagblad, 3/2/ 2011, door Werner Schippers,  Eersel

Al geruime tijd wordt er gediscussieerd over het nut van de Kamer van Koophandel (KvK). Ondernemers zijn verplicht een “lidmaatschap” bijdrage te betalen aan de KvK. Het is onduidelijk wat zij er voor terug krijgen. De KvK heeft nu bedacht dat zij onder de noemer “Geen Brainport zonder Airport” een lobby moet organiseren. Nu is mij bekend dat de KvK bestaat uit een verzameling zoekende, door het bedrijfsleven afgewezen lieden met weinig voeling voor het echte bedrijfsleven, maar het gaat echt te ver dat deze club nu mede door mij betaald deze lobby gaat opzetten.

Ten eerste hebben we al een Airport. Ten tweede is het economisch nut van de low-cost vliegtuigmaatschappijen voor het bedrijfsleven in de regio marginaal. Alleen voor hen is er behoefte aan uitbreiding van vliegbewegingen en vooral ook openingstijden. Ten derde zijn er ook ondernemers en hoogopgeleide werknemers die niet op zondagochtend om 7 uur gewekt willen worden door over denderende vliegtuigen en graag na het werk in hun tuin genieten van de rust. Als ook nog eens de waarde van hun woning  in elkaar zakt door deze ontwikkelingen, wordt vertrekken uit  deze regio de enige uitweg.

Helaas is het lidmaatschap van de KvK club niet op te zeggen. Laten we daarom dit instituut zelf zo snel mogelijk opheffen. 

Brainport zonder Airport? 

Ingezonden brief Eindhovens Dagblad, 4/2/2011,  door Wim.de Jonge, Veldhoven

Met enige verbazing heb ik het artikeltje “Geen Brainport zonder Airport” in uw krant gelezen. Een actie van de plaatselijke Kamer van Koophandel. Ik heb zelfs de daarin genoemde website geraadpleegd. Het komt mij voor dat dit initiatief niet veel dieper gaat dan de gedachten tijdens de nieuwjaarsondernemersborrel waarbij het idee moet zijn opgekomen. “Geen Brainport zonder Airport”, hoe dat zo? Is er dan iemand die het omgekeerde wil? Het gaat helemaal niet om deze vraag. Uiteraard hoort een (zaken)luchthaven bij een regio als Brainport. Er is echt niemand die dat bestrijdt. Zo gezien voert de KvK een strijd tegen windmolens.

Waar het in feite om gaat is in hoeverre wij hier zitten te wachten op een luchthaven met 75% vakantieverkeer van buiten de regio! Want dat is wat er in de Aldersplannen staat. De weerstand in de regio is er op gericht de plannen meer te richten op de Brainport doelen en niet ons leefklimaat hier in deze “intelligent region” door de overdreven niet zakelijke uitbreiding te laten bepalen. Laten we de kip met de gouden eieren niet slachten. Bij Brainport hoort een “geniaal landschap” zoals in Brainport brochures wordt beschreven. Een luchthaven met een hinder-en geur cirkel van ~ 40 km2, past hier niet in. Voor zover ik weet heeft geen van de in dezelfde krant beschreven concurrerende  “slimme”  regio’s een luchthaven die het leefklimaat ter plaatse zo nadelig beïnvloed! Uitbereiden met Brainport bestemmingen OK, maar niet als afvalputje van Schiphol en met 75 % vakantiegangers uit de rest van Nederland. 

Stemmen ronselen? 

Ingezonden brief Eindhovens Dagblad 5/2/2011, door K.Dankers, Eindhoven

De Kamer van Koophandel is een actie gestart voor steun aan de door de Alderstafel voorgestane uitbreiding van Eindhoven Airport. Daarbij wordt verwezen naar de website .readyforboarding. Aldaar blijkt dat de gezochte bedrijfsmatige en particuliere steunbetuigers  kans maken op een reischeque van 500 Euro, beschikbaar gesteld door de  vereniging “Vrienden van Eindhoven Airport”. Dit lijkt verdacht veel op het kopen van stemmen, waaraan dictatoriale regimes zich nogal eens  plegen te bezondigen in een poging om zich een zekere democratische legitimiteit aan te meten. Dat men dergelijke middelen ook hier meent te moeten inzetten, maakt die actie nogal discutabel.

Als het belang van het internationaal georiënteerde bedrijfsleven in Zuid-Oost Brabant bij de voorgestane groei van Eindhoven Airport inderdaad zo groot is als men wil doen geloven, dan mag toch worden verondersteld dat de vertegenwoordigers van datzelfde bedrijfsleven ook zonder zo’n goedkoop lokkertje de moeite nemen om hun steun daaraan te betuigen. 

Een schande voor de KvK 

Ingezonden brief Eindhovens Dagblad 5/2/20111, door Wil van Krieken, Veldhoven-Oerle

 Wat een ziekelijke en tendentieuze actie van de Kamer van Koophandel voor de groei van Eindhoven Airport. Er is sprake van een website waar men steun kan betuigen aan het Alders-rapport en dus voor de groei van het vliegveld. Een reactie achterlaten kan echter alleen met een code die op je vliegticket staat. Andere mensen die een eerlijke mening willen geven worden hiermee uitgesloten. Mensen die via Eindhoven vliegen zijn hoogstwaarschijnlijk wel gelukkig met de uitbreiding.

Tevens maakt men bij registratie kans op een reischeque van 500 Euro. Manipulatie ten top en een schande voor de KvK. Dit gaat volledig voorbij aan wat omwonenden en anderen hiervan vinden. Mijn advies is op de website van BOW (www.b-o-w.nl ) en de 10geboden voor Eindhoven Airport (www.de10gebodenvoorea.nl ) te ondertekenen. 

Naschrift; luchthavens in de 7 “slimste regio’s” ter wereld  

Zoals in de inleiding al genoemd werd onlangs  bekend gemaakt dat Brainport is aangewezen als een van de 7 slimste regio’s in de wereld. En dat voor de derde keer. Deze aanwijzing gebeurd door een internationale denktank van onafhankelijke academici, het ICF (International Community Forum) en de  7 zijn het resultaat van een selectie uit honderden aangemelde steden en regio’s.De nominatie voor de “World’s Most Intelligent Community” duidt op de mate waarin in de regio technische innovatie wordt uitgevonden, bedacht en bedreven.

.

Recent heeft mijn collega Sjoerd Romme, hoogleraar Ondernemerschap & Innovatie aan de TU/e, een zeer lezenswaardige artikel over de waarde van deze onderscheiding geschreven op de Opinie pagina van het ED. Daar is ook een korte beschrijving te vinden van de concurrerende regio’s. 

In dit naschrift wil ik in het bijzonder, in het kader van deze weblog, nog even focusseren op de aanwezigheid  van luchthavens in die slimme topregio’s. Immers de claim van de elite in de Kamer van Koophandel in Eindhoven is dat Brainport niet zonder een grote uitbreiding van Airport kan bestaan. Om het wat overzichtelijk te maken zal ik de regio’s een voor een noemen en kort karakteriseren. Voor meer en andersoortige info zie de Opinie pagina  van het ED van 2 februari en ook de site van ICF.

- Chattanooga, Tenessee, USA. 180.000 inwoners, middelgroot vliegveld op ~10 km met startbaan van 2200 meter, veel kleine zakelijke privéjets.

- Dublin, Ohio, USA. Relatief kleine regio in nabijheid van Columbus. Heeft kleine luchthaven van de Universiteit (!) type Budel, korte startbaan en veel kleine zakenvluchtjes en privé toestellen, geen defensie verkeer. Grotere luchthaven op 30 km. 

- Issy-des-Moulineaux, Frankrijk. Aan eindpunt van metrolijn 12 in voorstad  Parijs aan Zuid-West kant, grote luchthaven op grote afstand goed ontsloten door trein en snelweg.

- Riverside, Californie, USA. Grote stad, kleine zakenluchthaven van Budel type met veel privétoestellen en met korte baan, grote luchthaven op 30 km

- Stratford, Ontario, Canada. 32000 inwoners, kleine luchthaven met korte baan voor toestellen minder dan 15 personen 

- Windsor-Essex, Ontario, Canada. 200.000 inwoners. Gelegen aan overzijde van water op een paar km van Detroit, grote luchthaven nabij

- Eindhoven-Helmond-Veldhoven, Nederland. Regio met meer dan 300000 bewoners en gelegen nabij een luchthaven met lange baan waar alle toestellen inclusief zware militaire toestellen kunnen landen. 

Conclusie:

een grote vakantieluchthaven met defensie medegebruik (zoals in Eindhoven) is niet echt noodzakelijk om “Slimme regio” te worden. Integendeel, een kleine volstaat  en is zelfs gebruikelijk.  Een grote luchthaven lijkt getalsmatig  eerder een handicap volgens deze gegevens. Het aanwezig zijn van  een Kamer van Koophandel kan dat ook zijn zoals blijkt uit de  in de reacties gestolde opwinding hierboven. 

Wat mij wel verbaast, het geheel overziende, is het feit dat “Brainport” zich met deze KvK actie heeft ingelaten. Oftewel zich daarmee heeft “geencanailleerd” , om het eens op stand uit te drukken! Dat valt me eigenlijk behoorlijk tegen van zo’n hoogwaardige instelling. Eens maar nooit weer lijkt mij de beste benadering om het te vergeten!

8 februari 2011l